Küçük renkli taş, cam ve ahşap parçaların birleşmesiyle oluşan mozaik binlerce yıllık geçmişiyle duygu ve düşüncelerin ifadesi oldu. Sabırla birleşen parçalar mekanlara yeni boyutlar katıyor.Değişik renkteki farklı parçaların yan yana getirilmesi ile oluşturulan düzenleme tekniğine ve ortaya çıkan esere kısaca mozaik deniyor. Küçük parçalar kendi başlarına bir anlam ifade etmezken, belirli sıralarla dizildiklerinde ortaya bir sanat eseri çıkıyor. Taş, cam, seramik, hatta ahşap parçaları mozaik yapılırken kullanılan malzemeler arasında. Bu nedenle mozaik bir zenginliği ifade ediyor
Aslında bir yüzey kaplama sanatı olan mozaik, antik çağlardan beri mimaride sık olarak kullanılıyor. Tapınak, ev ve villalarda hatta yollarda, yere, duvara ve tabana uygulanan mozaik sanatı yapıldığı dönemin görkemini, yaşantısını ve kültürünü günümüze taşıyor. Çünkü bir mozaik eserin ömrü teorik olarak sonsuzdur.
Antik dönemden günümüze ulaşan mozaiğin ilk kullanıldığı yerler Mezopotamya ve Anadolu'dur. Milattan önce 3 binli yıllarda Sümer kenti Uruk’da İnanna Tapınağı'nda ilk mozaiğin kullanıldığı kabul ediliyor. Tapınağın taş parçalarının ya da küçük çakıl taşları ve deniz kabuklarının dizilmesi ile oluşturulan mozaik kaplaması Mısır, Girit, Frig ve Urartu uygarlıklarına örnek olmuş. Milattan önce 2. yüzyılda mozaik, Yunanistan ve Anadolu'da büyük bir gelişme gösterir. Roma döneminde ise işlenmemiş çakıl ve taşların yerini küçük kesilmiş taş küpler alır. Teknik geliştikçe küçük boyutlarda kesilmiş taş parçalarının kullanımı yaygınlaştı ve detaylarda incelikler yakalandı. Evlerin yanı sıra kamu binalarında, saraylarda da çok sayıda döşeme mozaik yapılmış. Bizans dönemiyle birlikte mozaikler yerde değil duvarlarda kullanılmaya başlanmış. Bununla birlikte teknik alanda da gelişme yaşanmış ve cam küplerin yanı sıra cam ve altın varak uygulaması da bu dönemde başlamış.
Mozaik sanatının ilk örneklerinde genelde geometrik desenler görülürken, Roma döneminde mitolojik öyküler, avcılık ve bitki desenleri kullanılmaya başlandı. Bizans döneminde ise figüratif anlatım öne çıkar ve dini yapılarda Hristiyanlıkla ilgili mozaikler görülür. Bu dönemin en parlak örnekleri Ravenna ve İstanbul'da Ayasofya'da bulunur.10-12. yüzyıl arasında altın çağını yaşayan duvar mozaiklerinde 14. yüzyıldan itibaren manzara örnekleri yansır. Bizans etkisiyle İslam mimarisinde yer alan mozaiklerde mermer dışında, çini mozaiği tekniği gelişmiş, renkli seramik parçalarla desenler oluşturulmuştur. Modernizm’in hüküm sürdüğü 20. yüzyılda ise mozaik, yapılardaki geleneksel kullanımın dışına çıktı. Soyut desenler ve parlak çizgilerle modern mozaik sanatı mimari elemanlarda, dış cephe kaplamalarında, heykellere, oturma birimlerinde, bacalarda, kolon kaplamalarında, çeşmelerde, meydan-alan düzenlemelerinde estetik yönüyle kullanılıyor. İspanyol sanatçı Antoni Gaudi, yapıların iç ve dış yüzeylerinde seramik malzemeyi mozaik yöntemiyle çok sık kullanmış ve büyük başarı sağlamıştı. Sanatçının 14 yılda tamamladığı ve geniş bir alana kurulu olan Güell Park, bugün bile Barselona'yı gezenlerin görmeden dönmedikleri önemli bir yer. Kuş ve kadın figürlerini sıklıkla kullanan ressam ve heykeltraş Miro da seramik malzeme ile mozaik çalışmalarına imza atmıştır. Türk sanatçılar arasında ise Bedri Rahmi Eyüpoğlu mozaik çalışmaları ile öne çıkmıştır. Türkiye'nin en önemli ve dünyaca ünlü mozaik koleksiyonlarının başında Antakya Müzesi gelir. Son yıllarda Zeugma'dan çıkarılan mozaikler de geniş bir koleksiyon oluşmuştur.
ANASAYFA
*KELİME CÜMLE CEVİRİ..
